Dấu hỏi về chất lượng dòng tiền của PVcomBank?

Tác giả : Admin 09/06/2021

Quý 4/2020, PVCombank tiếp tục báo lỗ, tổng nợ xấu tăng tới 27% lên 2.623 tỷ, trong đó, nợ có khả năng mất vốn tăng gần 26% khi chiếm 1.154 tỷ đồng. Mới đây nhất, hãng Kiểm toán AASC đã đưa ra ý kiến ngoại trừ về việc thực hiện phân loại nhóm nợ, trích lập dự phòng, thoái lãi dự thu,… và một số vấn đề liên quan đến các khoản phải thu của nhà băng này.

Báo cáo tài chính được công bố của PVCombank cho thấy, nhà băng này vẫn chưa thoát khỏi những khó khăn trong quá khứ, trong bối cảnh ngành ngân hàng nói chung đang hoạt động khởi sắc. Cụ thể, theo báo cáo tài chính Quý 4/2020, thu nhập lãi thuần của PVCombank là 443 tỷ đồng, tăng 8,3% so với cùng kỳ. Lãi thuần từ mua bán chứng khoán đầu tư cũng ghi nhận lãi lớn với 418 tỷ đồng, gấp 1,7 lần cùng kỳ.

Mặc dù vậy, nhiều chỉ số lại đang có chiều hướng đi xuống. Cụ thể, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ lao dốc 96% về còn 2,7 tỷ đồng. Thu nhập từ góp vốn mua cổ phần cũng giảm gần 3% về mức 68 tỷ đồng. Chưa dừng lại ở đó, nhà băng này tiếp tục ghi nhận lỗ từ hoạt động kinh doanh ngoại hối với 5 tỷ đồng (thấp hơn mức 14 tỷ của cùng kỳ), hoạt động khác lỗ gần 23 tỷ, trong khi cùng kỳ vẫn có lãi 14 tỷ đồng.

Quý 4/2020, lợi nhuận sau thuế của PVComBank chỉ đạt hơn 20 tỷ đồng, giảm 29% so cùng kỳ. Tại thời điểm cuối năm 2020, tổng tài sản có của PVComBank tăng thêm 16.759 tỷ đồng lên mức 180.566 tỷ đồng. Trong đó, cho vay khách hàng tăng 7,1% lên 83.862 tỷ đồng. Tiền gửi khách hàng cũng tăng mạnh 27,36% lên 145.238 tỷ đồng.

Dấu hỏi về chất lượng dòng tiền của PVcomBank?
Ngân hàng PVCombank

Một trong những chỉ số được nhiều nhà đầu tư quan tâm là tỷ lệ nợ xấu. Ở phương diện này, tình hình của PVCombank lại không mấy đẹp. Cụ thể, tổng nợ xấu của PVCombank tăng tới 27% lên 2.623 tỷ đồng. Trong đó, nợ có khả năng mất vốn tăng gần 26% khi chiếm 1.154 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ xấu tăng từ 2,06% của đầu kỳ lên 2,62%.

Trở lại với năm 2019, theo báo cáo thường niên của nhà băng này, lãi sau thuế năm 2019 của PVCombank là 209,5 tỷ đồng, tăng gấp 2,41 lần so với năm 2018. Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự là 9.844 tỷ đồng. Tuy nhiên, báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy số thực thu chỉ là 7.425 tỷ đồng, thấp hơn số báo cáo gần 2.419 tỷ đồng. Trong khi đó, số tiền thực chi trả phí lãi đã thanh toán là 7.599 tỷ đồng.

Tình trạng này tương tự như năm 2017, khi thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự nhận được là 4.429 tỷ đồng nhưng chi phí lãi và các chi phí tương tự đã trả lên tới 6.055 tỷ đồng. Thực trạng kéo dài suốt nhiều năm qua cho thấy PVComBank cho vay tiền nhưng không thu được lãi, trong khi vẫn phải thanh toán lãi đối với các khoản tiền gửi tương ứng. Nguyên nhân có thể do nợ xấu (tiềm ẩn) chưa được xử lý hiệu quả.

Tổng nợ xấu của PVComBank tại thời điểm cuối năm 2019 khoảng 918 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ xấu ở mức 1,17% so với 2,48% cuối năm 2018. Nhưng nếu tính cả nợ xấu của VAMC đã mua chưa xử lý được con số này vào khoảng 6.016 tỷ đồng (tăng 4% so với cuối năm 2018), tương ứng tỷ lệ nợ xấu ở mức 7,68% so với 7,87% vào cuối năm 2018.

Những diễn biến trên cho thấy tiềm ẩn điểm đáng lo ngại về chất lượng dòng tiền kinh doanh của nhà băng này.

Mới đây nhất, trong báo cáo tài chính kiểm toán năm 2020, Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC đã đưa ra ý kiến ngoại trừ về việc thực hiện phân loại nhóm nợ, trích lập dự phòng, thoái lãi dự thu,… và một số vấn đề liên quan đến các khoản phải thu của PVCombank.

Theo AASC, tại ngày 31/12/2020, ngân hàng chưa thực hiện đầy đủ việc phân loại nhóm nợ, trích lập dự phòng và thoái lãi dự thu đối với các khoản cho vay của khách hàng theo quy định hiện hành. Ngoại trừ các khoản cho vay được giữ nguyên nhóm nợ theo đề án tái cơ cấu và các khoản cho vay giữ nguyên nhóm nợ, thu hồi nợ, trích lập dự phòng thoái thu lãi theo phương án cơ cấu lại PVCombank đến năm 2030, nếu thực hiện theo đúng quy định thì số dự phòng rủi ro cho vay cần tăng lên 821,5 tỷ đồng. Đồng thời, khoản lãi phí phải thu và lợi nhuận chưa phân phối sẽ giảm đi lần lượt là 1.215 tỷ đồng và gần 2.037 tỷ đồng. Do đó, nếu ngân hàng thực hiện đúng quy định thì tổng lợi nhuận trước thuế hợp nhất năm 2020 sẽ giảm đi 541,1 tỷ đồng.

Chưa hết, chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế của PVComBank sẽ tiếp tục giảm 130,2 tỷ đồng nếu ngân hàng ghi nhận đầy đủ số dự phòng rủi ro cho các tài sản có nội bảng khác theo đúng quy định. Bên cạnh đó, AASC cũng chỉ ra hai điểm có thể ảnh hưởng làm tăng lợi nhuận trước thuế của PVComBank lần lượt 64 tỷ đồng và 37,5 tỷ đồng.

Đầu tiên, PVComBank chưa thực hiện phân loại nhóm nợ, trích lập dự phòng và thoái lãi dự thu đầy đủ đối với các khoản đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết theo quy định. Theo tính toán của kiểm toán viên, nếu thực hiện theo đúng quy định thì các chỉ tiêu dự phòng rủi ro sẽ phải tăng lên và “các khoản lãi, phí phải thu” và “lợi nhuận chưa phân phối” giảm đi, điều đó sẽ nâng tổng lợi nhuận trước thuế lên 64 tỷ đồng.

Cùng với đó, vào năm 2017, ngân hàng thực hiện ghi nhận một số khoản thu nhập từ việc bán các khoản đầu tư chứng khoán chưa thoả mãn các điều kiện ghi nhận doanh thu theo chuẩn mực kế toán. Đến năm 2020, ngân hàng đã thực hiện thu hồi một phần đầu tư dài hạn đã bán trên và thực hiện hạch toán lãi phát sinh từ giao dịch này vào chi phí hoạt động trong năm 2017. AASC cho biết trong trường hợp ngân hàng thực hiện đúng quy định thì “tổng lợi nhuận trước thuế 2020 sẽ tăng lên 37,5 tỷ đồng”.

Bên cạnh những chỉ tiêu ảnh hưởng đến lợi nhuận, đơn vị kiểm toán cũng chỉ ra một số điểm cần lưu ý khác về khả năng thu hồi các khoản phải thu của PVComBank. Cụ thể, trong năm 2017, PVComBank thực hiện chuyển nhượng khoản đầu tư góp vốn mua cổ phần cho Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đông Thịnh Phát theo phương án trả chậm được chia làm ba đợt với tổng giá trị phải thu là 727,8 tỷ đồng.

Tại thời điểm lập Báo cáo tài chính, đối tác đã thanh toán 6 tỷ đồng và ngân hàng đã trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi 161 tỷ đồng. Dù vậy, AASC cho rằng chưa thể xác định khả năng thu hồi khoản phải thu này với các tài liệu hiện có. Do đó, bên kiểm toán không thể xác định liệu có phải điều chỉnh các số liệu này hay không.

Phía kiểm toán nhấn mạnh thêm một số khoản phải thu khác từ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và Tổng Công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam do các thủ tục nghiệm thu và quyết toán giữa các bên chưa hoàn thành nên chưa đủ cơ sở để các bên thanh toán. Đồng thời, kiểm toán viên cũng cho biết chưa có đủ tài liệu để xác định được khoản thu nhập phát sinh (240 tỷ đồng) do ngân hàng nhận bàn giao tài sản bảo đảm để cấn trừ nợ có đảm bảo nguyên tắc thận trọng hay không.

Được biết, ngày 25/11/2020, Tổng Kiểm toán Nhà nước đã ký Quyết định số 1688/QĐ-KTNN ban hành Kế hoạch kiểm toán năm 2021. Theo kế hoạch, năm 2021, KTNN sẽ tổ chức 181 cuộc kiểm toán trên các lĩnh vực, tăng 23 cuộc so với năm 2020.

Trong đó, có một số ngân hàng nằm trong kế hoạch kiểm toán năm 2021 gồm Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVcomBank), Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PGBank)… Trong số các ngân hàng này, năm 2020 là năm cuối của Đề án tái cơ cấu giai đoạn 2016 – 2020 của PVcomBank.

Theo Doanh nhân và Pháp lý.

Tin liên quan